Od katechizmu do lektur szkolnych: co czytały polskie dzieci
W miarę jak zmienia się rzeczywistość, przekształcają się również nawyki czytelnicze najmłodszych. W Polsce, kraj o bogatej tradycji literackiej, literatura dziecięca przeszła długą drogę – od teologicznych tekstów w katechizmach, po współczesne lektury szkolne, które wzbogacają szkolny kanon. Co właściwie czytały polskie dzieci na przestrzeni lat? Jakie książki kształtowały ich wyobraźnię, uczyły moralności i pozwalały zrozumieć otaczający świat? W niniejszym artykule przyjrzymy się ewolucji literatury dziecięcej w Polsce, tłumacząc, w jaki sposób zmieniające się podejście do edukacji i kultury wpłynęło na wybór lektur oraz jakie znaczenie ma to dla młodego pokolenia czytelników. Przygotujcie się na podróż zapisaną w kartach książek, które towarzyszyły polskim dzieciom przez wieki, odkrywając ich tajemnice i przesłania.
Od katechizmu do lektur szkolnych: co czytały polskie dzieci
Przez wieki literatura dziecięca w polsce ewoluowała w sposób fascynujący, od religijnych katechizmów po bogaty zbiór lektur szkolnych. W czasach, gdy edukacja stawała się coraz bardziej dostępna, książki dla najmłodszych odgrywały kluczową rolę w kształtowaniu ich światopoglądu oraz wrażliwości literackiej.
Początkowo, w domach polskich dzieci dominowały teksty religijne, które stanowiły fundamenty ich wychowania. Katechizmy, pełne moralnych wartości i zasad, były obowiązkowe w praktycznie każdej rodzinie. Do najpopularniejszych przynależały:
- Katechizm Poświęcony – podręcznik, który poprzez konkretne pytania i odpowiedzi wprowadzał młodych do wiary;
- Katechizm Gdański – ważny dokument religijny, który przetrwał wieki;
- Katechizm Wrzesiński – skoncentrowany na edukacji moralnej i etycznej.
W miarę upływu czasu, literatura dziecięca zaczęła poszerzać swoje horyzonty. Nowe prądy literackie, takie jak romantyzm i później pozytywizm, wniosły do dziecięcej literatury wiele świeżych pomysłów. W efekcie biblioteki szkolne bogaciły się o utwory,które stały się obowiązkowe w programach nauczania,wśród których wyróżnić można:
- „mikołajek” – seria o przygodach chłopca,przez zabawne wydarzania ukazująca codzienność dzieci;
- „Król Maciuś I” – opowieść o chłopcu,który chce rządzić sprawiedliwie;
- „Janko Muzykant” – klasyczna nowela,która uczy empatii i zrozumienia dla sztuki.
| Kategoria | Przykłady książek | Autor |
|---|---|---|
| Katechizmy | katechizm Poświęcony, Katechizm gdański | Nieznani |
| Lektury szkolne | Mikołajek, Król Maciuś I | René Gijo, Janusz Korczak |
Na przełomie XX wieku do kanonu literatury dziecięcej dołączyli pisarze tacy jak Jan Brzechwa czy Julian Tuwim, których wiersze wciąż bawią i uczą kolejne pokolenia.Utwory te były pełne radości, ale także niosły głębokie przesłania. Spotykane w nich wątki spacerów po polskich łąkach, śmiesznych przygód zwierząt czy przyjaźni między dziećmi kształtowały nie tylko wyobraźnię, ale także poczucie estetyki literackiej.
Dzieci w Polsce nie tylko uczyły się czytać, ale także odkrywały świat, który z biegiem lat stawał się coraz bardziej zróżnicowany i kolorowy. Lektury, które je otaczały, wpływały na ich myślenie o świecie, wzbogacając ich wiedzę o kulturze, historii oraz relacjach międzyludzkich. Warto więc zastanowić się nad tym, jakie książki kształtują współczesne pokolenia i jakie wartości wnoszą do ich życia.
ewolucja literatury dziecięcej w Polsce
Literatura dziecięca w polsce przeszła długą i fascynującą ewolucję, zaczynając od skromnych tekstów religijnych, a kończąc na bogatej ofercie lektur szkolnych. W XVI wieku, kiedy to zbiorowe nauczanie dzieci stało się powszechne, katechizmy i modlitewniki były jedynymi i najważniejszymi tekstami, z którymi obcowały polskie dzieci.Były one nie tylko narzędziem do nauki o Bogu, ale także sposobem na przekazywanie podstawowych wartości moralnych.
Z biegiem lat, w XVIII i XIX wieku, pojawiły się także inne formy literatury skierowanej do najmłodszych. Warto wspomnieć o:
- bajkach i baśniach, które wprowadzały dzieci w magiczny świat wyobraźni.
- Powieściach przygodowych, które rozwijały w dzieciach ducha odkrywcy.
- Wierszach i rymowankach,które zyskiwały popularność jako sposób na naukę języka.
W XX wieku, literatura dziecięca zaczęła nabierać bardziej zróżnicowanego charakteru. Pojawiały się nowe zespoły literackie i autorzy, którzy tworzyli przełomowe dzieła. Wśród nich znajdziemy takie postacie jak:
- Janusz Korczak – znany ze swojego podejścia do dzieci i literatury, tworzył prace, które kładły nacisk na empatię.
- Maria Konopnicka – jej bajki i wiersze stały się klasyką, która towarzyszyła wielu pokoleniom.
- Bruno Schulz – jego magiczne opowiadania przenosiły małych czytelników w niezwykłe światy.
Wraz z upowszechnieniem edukacji i reformą szkolnictwa w XX wieku, literatura dla dzieci zyskała nowe formy. Lektury szkolne,takie jak ”Anaruk,chłopiec z Grenlandii” czy „Mały Książę”,stały się częścią kanonu lektur,a ich przesłania,poruszające takie tematy jak przyjaźń,miłość czy odpowiedzialność,wciąż są aktualne.
| Epoka | Przykładowe teksty |
|---|---|
| XVI-XVII wiek | Katechizmy, modlitewniki |
| XIX wiek | Bajki, powieści przygodowe, wiersze |
| XX wiek | Korczak, Konopnicka, Schulz |
Obecnie, literatura dziecięca w Polsce ciągle się rozwija, wprowadzając młodych czytelników w różne tematy i docierając do nich za pośrednictwem nowych mediów. W dodatku, dzięki współpracy z ilustratorami, książki dla dzieci stają się nie tylko lekturą, ale także pięknymi dziełami sztuki, które angażują zmysły i wyobraźnię dzieci na zupełnie nowym poziomie.
Katechizm jako pierwsza książka w życiu dziecka
Katechizm, będący jednym z pierwszych tekstów, z którymi spotykają się polskie dzieci, ma swoje głębokie korzenie w tradycji religijnej i edukacyjnej. To nie tylko podręcznik do nauki zasad wiary, ale także pierwsza książka, która wprowadza najmłodszych w świat literatury i kultury. Jego treść, bogata w wartości etyczne, kształtuje nie tylko postawę moralną, ale również podstawowe umiejętności językowe i myślenie krytyczne.
W dziejach polskiego Piśmiennictwa i edukacji katechizm pełnił różnorodne role. Wśród kluczowych elementów, jakie dzieci poznawały dzięki tej lekturze, można wymienić:
- Nauka podstawowych wartości: Katechizm wpajał zasady, które miały ogromny wpływ na rozwój duchowy i emocjonalny młodych ludzi.
- Wprowadzenie w czytanie: Dzieci uczyły się rozumienia tekstu oraz rozwijały umiejętność interpretacji.
- rozwój języka: Teksty katechizmu były pisane prostym, ale pełnym głębi językiem, co sprzyjało nauce poprawnej polszczyzny.
Warto także zauważyć, że katechizm często był używany w kontekście rodzinnym, co stwarzało możliwość wspólnego spędzania czasu i rozmowy na ważne tematy. Pojawienie się tego tekstu w życiu dziecka zazwyczaj poprzedzało kolejne etapy edukacji, w tym lektury szkolne, które z czasem stawały się bardziej kompleksowe i zróżnicowane.
Poniższa tabela przedstawia niektóre z najważniejszych katechizmów, które wpłynęły na polską literaturę dziecięcą:
| Katechizm | Rok wydania | Kluczowe wartości |
|---|---|---|
| Katechizm dla dzieci | 1717 | Miłość, szacunek do innych |
| Katechizm Kościoła Katolickiego | 1992 | Wiarę, nadzieję i miłość |
| Mały katechizm | 1866 | Obowiązki wobec Boga i bliźnich |
Kontynuując, warto podkreślić, że wpływ katechizmu na dzieci był znaczący nie tylko u podstaw religijności, ale także w zakresie rozwijania umiejętności krytycznego myślenia oraz aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym. W miarę jak dzieci dorastały i zaczynały sięgać po bardziej zaawansowane lektury, to właśnie fundamenty z katechizmu stawały się bazą do dalszego rozwijania wiedzy i wartości moralnych.
Lektury szkolne a rozwój intelektualny młodego pokolenia
W polskim systemie edukacji lektury szkolne odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu intelektualnym młodego pokolenia.To dzięki nim uczniowie zdobywają wiedzę nie tylko o świecie literackim, ale także o historii, kulturze i moralnych dylematach, które stają się fundamentem ich dorosłego życia. Współczesne lektury, obok klasyki, wprowadzają nowe spojrzenie na problemy współczesnego świata, przyciągając uwagę młodych czytelników.
Znaczenie klasyków w edukacji
Klasyka literatury, mimo upływu lat, nadal pozostaje istotna dla młodzieży. Utwory takich autorów jak:
- Adam Mickiewicz
- Juliusz Słowacki
- Henryk Sienkiewicz
nie tylko wzbogacają słownictwo, ale także uczą ważnych wartości, jak lojalność, miłość czy wolność. Czytając ich dzieła, młodzi ludzie rozwijają umiejętność krytycznego myślenia i analizy tekstów, co jest nieocenione w życiu zawodowym.
Nowe pokolenia a literatura współczesna
W coraz większym stopniu w programach lektur pojawiają się także utwory współczesnych autorów. Młodzież ma teraz szansę zmierzyć się z tematami, które są bliskie ich doświadczeniom, takimi jak:
- problemy tożsamości
- wyzwania związane z technologią
- relacje międzyludzkie w dobie social mediów
To niezwykle ważne, aby wychowywać pokolenie, które będzie potrafiło zrozumieć i odnaleźć się w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości.
Rola nauczycieli i rodziców
Nie można zapominać o roli, jaką w rozwoju intelektualnym młodych ludzi odgrywają nauczyciele i rodzice. Ich zaangażowanie w proces czytania ma nieocenione znaczenie. Wspólne omawianie lektur, organizowanie klubów książkowych czy spotkań z autorami wpływa na kształtowanie się pasji do literatury. Warto również zauważyć, że młodsze pokolenia coraz częściej korzystają z nowoczesnych form, takich jak e-booki, które nie tylko ułatwiają dostęp do literatury, ale także wprowadzają elementy interaktywności.
| Tytuł | Autor | Tematyka |
|---|---|---|
| Pana Tadeusza | Adam Mickiewicz | Historia, patriotyzm |
| Książka o szczęściu | Maja Lidia Kossakowska | Relacje, poszukiwanie sensu życia |
| W pustyni i w puszczy | Henryk Sienkiewicz | Przygoda, przyjaźń |
szkoła, jako miejsce edukacji, powinna stwarzać warunki do swobodnego wyrażania myśli i zachęcać do dyskusji, które rozwijają umiejętności społeczne i intelektualne. Lektury szkolne, będąc narzędziem tej edukacji, mają potencjał kształtowania nie tylko inteligenckich umiejętności, ale także wartości moralnych i etycznych, które będą kierować młodym pokoleniem w przyszłości.
Najważniejsze tytuły w polskiej literaturze dziecięcej
Polska literatura dziecięca ma bogatą historię, pełną niezapomnianych tytułów, które kształtowały wyobraźnię młodych czytelników. W ciągu lat, powstało wiele książek, które nie tylko bawiły, ale także uczyły i inspirowały pokolenia. Oto niektóre z najważniejszych pozycji, które zdobyły serca polskich dzieci.
- „Na jagody” – Janusz Korczak
- „Kajko i Kokosz” – Janusz Christa
- „Muminki” – Tove Jansson (przekład na polski)
- „Bajki robotów” – Stanisław Lem
- „Harry Potter i Kamień Filozoficzny” – J.K. Rowling (przekład na polski)
Każdy z tych utworów ma swoje unikalne przesłanie i styl, który przemawia do dzieci w różnorodny sposób. Ponadto, z biegiem lat, literatura dziecięca w polsce ewoluowała, wprowadzając nowe tematy i wartości, które są ważne dla współczesnych młodych czytelników.
Warto również zwrócić uwagę na tytuły, które stały się lekturami szkolnymi. Wśród nich można wyróżnić:
| Tytuł | Autor | Tematyka |
|---|---|---|
| „Kubo, tyś jest ze mną” | Krystyna Siesicka | Przyjaźń i dorastanie |
| „Czarny Młyn” | Joanna Chmielewska | Tajemnice i przygoda |
| „Opowieści z Narnii” | C.S. Lewis (przekład na polski) | Fantastyka i moralność |
| „Pinokio” | Carlo Collodi (przekład na polski) | Edukacja i odpowiedzialność |
Wzbogacenie kanonu literackiego dla dzieci o takie pozycje zachęca najmłodszych do sięgania po książki. Wpływa na rozwijanie pasji czytelniczej oraz kształtowanie wartości moralnych. Literatura dziecięca to nie tylko forma rozrywki, ale także niezwykle ważne narzędzie w procesie wychowania.
Postacie,które ukształtowały dziecięce wyobrażenie o świecie
W historii polskich dziecięcych lektur wiele postaci wpisało się na stałe w pamięć i wyobrażenie młodych czytelników. To one wprowadzały maluchy w niezwykły świat przygód, moralnych dylematów oraz wartościowych lekcji, które kształtowały ich spojrzenie na rzeczywistość. Oto niektóre z nich, które miały ogromny wpływ na psychikę i wyobraźnię dzieci:
- Pan Tadeusz – postać Zosi z „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza stała się symbolem niewinności i tradycyjnych wartości. Jej obraz kształtował wyobrażenie o pięknie polskiej wsi oraz miłości do ojczyzny.
- Frog – bohater „Froga i jego przyjaciół” skłaniał młodych czytelników do refleksji nad przyjaźnią i uczciwością, ucząc ich, że prawdziwa siła tkwi w relacjach międzyludzkich.
- Mały Książę – choć powieść Antoine’a de Saint-Exupéry’ego nie jest polska, jej uniwersalność sprawiła, że postać Małego księcia zagościła w sercach wielu polskich dzieci, otwierając je na poszukiwanie sensu w życiu oraz wartości płynące z miłości i przyjaźni.
- Rodzina Mantykorów – z literatury dziecięcej przełomu XX wieku, ich historia pokazuje, jak ważne są więzi rodzinne, odwaga i umiejętność adaptacji w trudnych sytuacjach.
Bardzo istotnym elementem kształtowania wyobrażeń dzieci były również postacie historyczne, które stawały się bohaterami lektur, wprowadzając młodych odbiorców w świat narodowych mitów i legend. Wśród takich postaci wyróżniają się:
| Bohater | Charakterystyka |
|---|---|
| Kopernik | Wzór naukowca, który odważył się podważyć obowiązujące teorie i przynieść nowe spojrzenie na Wszechświat. |
| Kościuszko | Postać symbolizująca walkę o wolność i niepodległość, która inspirowała dzieci do działania w imię ważnych wartości. |
| Pola Negri | Ikona kina, będąca dowodem na to, że marzenia mogą się spełniać, niezależnie od pochodzenia. |
Każda z tych postaci, to nie tylko element literacki, ale i filar systemu wartości, który dzieci przyswajają poprzez lektury. Dzięki nim, młodzi Polacy uczyli się poprzez fikcję postrzegać realne wyzwania i dążenia w życiu codziennym.
Fenomen Kajka i Kokosza w oczach polskich dzieci
Fenomen Kajka i Kokosza, stworzony przez Janusza Christę, to nie tylko opowieści o dwóch walecznych bohaterach, ale także kulturowe zjawisko, które zaspokaja potrzeby młodych czytelników. Dzieci w całej Polsce z zapartym tchem śledzą ich przygody, które pełne są humoru, przyjaźni i niezwykłych zwrotów akcji.
Co sprawia, że te opowieści są tak popularne?
- Bohaterstwo i przyjaźń: Kajko i Kokosz to postacie, które w trudnych chwilach zawsze mogą liczyć na siebie nawzajem. Ich bliska więź przyciąga młodych czytelników.
- Polski kontekst: Opowieści osadzone są w polskim folklorze i historii, co pozwala dzieciom lepiej identyfikować się z bohaterami.
- Humor: W każdym tomie znajdziemy elementy komiczne, które rozśmieszają młodych czytelników i sprawiają, że chcą powracać do tej lektury.
Seria ilustracji, które towarzyszą przygodom Kajka i Kokosza, również przyczynia się do jej sukcesu. Rysunki Janusza Christy są kolorowe,pełne detali,co sprawia,że dzieci chętnie przeglądają książki,wielokrotnie wracając do ulubionych momentów.
W kontekście szkolnych programów edukacyjnych,Kajko i Kokosz często pojawiają się jako lektura uzupełniająca,co wpływa na ich dalszą popularność wśród dzieci. Wiele szkół wprowadziło ten tytuł jako część zajęć literackich, co sprzyja kształtowaniu pozytywnych nawyków czytelniczych. Dzięki temu dzieci zapoznają się z:
| Temat | Opis |
|---|---|
| Wartości rodzinne | Kajko i Kokosz pokazują, jak ważna jest rodzina i przyjaźń. |
| Walki i przygody | Akcja pełna jest emocji i zaskakujących zwrotów, co rozwija wyobraźnię. |
| Polski folklor | Dzieci uczą się o tradycjach i mitologii polskiej. |
ostatecznie, Kajko i Kokosz to nie tylko lektura. To także narzędzie edukacyjne, które w przystępny sposób wprowadza dzieci w świat literatury oraz wartości, jakie warto pielęgnować w młodym wieku.
Wartości moralne w literaturze dla najmłodszych
Literatura dla najmłodszych od zawsze pełniła ważną rolę w kształtowaniu wartości moralnych. Uczyła dzieci prawdziwych i uniwersalnych zasad, które miały przygotować je do dorosłego życia. W polskich książkach dla dzieci odnajdujemy przesłania, które wykraczają poza czasy, w których powstały, a ich ponadczasowość sprawia, że nadal są aktualne w dzisiejszym świecie.
W literaturze dziecięcej szczególnie wyróżniają się następujące wartości:
- Uczciwość – Histories pokazujące, jak ważne jest mówienie prawdy i dotrzymywanie obietnic, potrafią uczyć najmłodszych konsekwencji swoich działań.
- Empatia – Opowieści, w których bohaterowie zmagają się z cierpieniem, uczą dzieci zrozumienia i współczucia dla innych.
- Odwaga – Przykłady dzielnych postaci, które przezwyciężają swoje lęki, inspirują do działania w obliczu trudności.
- Szacunek – Historie ukazujące różnorodność ludzkich doświadczeń pomagają w rozwijaniu postaw tolerancji i akceptacji.
Przykładowe wartości moralne, które można znaleźć w polskiej literaturze dziecięcej, prezentuje poniższa tabela:
| Literacki Tytuł | Wartość Moralna | Bohaterowie |
|---|---|---|
| „Księga dżungli” | Przyjaźń | Mowgli, Baloo, Bagheera |
| „O dzielnym żołnierzu Szwejku” | Odwaga przeciwko absurdom | Szwejk |
| „W pustyni i w puszczy” | Przywiązanie do rodziny | Staszek, nel |
| „Czerwony Kapturek” | Przezorność | Czerwony Kapturek |
Wartości te przekazywane są nie tylko poprzez fabułę, ale również dzięki charakterystyce postaci, które stają się dla młodych czytelników wzorami do naśladowania. Takie literackie świeżości pomagają w rozwijaniu pozytywnych cech i umiejętności potrzebnych w życiu codziennym.
Nie sposób pominąć także klasyków polskiej literatury dziecięcej, takich jak Jan Brzechwa, który poprzez swoje wiersze przypomina o istocie takich wartości jak miłość, troska i przyjaźń. Jego utwory są nie tylko zabawne, ale i edukacyjne, co czyni je idealnymi dla młodych czytelników w dobie szybko zmieniającego się świata.
Dlaczego klasyka jest ważna w edukacji literackiej?
W edukacji literackiej klasyka odgrywa kluczową rolę, kształtując wrażliwość i myślenie młodych ludzi. Przez wieki, dzieła uznawane za klasyczne stały się fundamentem, na którym oparto współczesne nauczanie literatury. Dlaczego jednak znajomość literackiej klasyki jest tak istotna?
wykształcenie krytycznego myślenia: Czytanie utworów klasycznych angażuje uczniów w analizę kontekstów historycznych oraz społecznych. Klasyka często stawia pytania moralne i etyczne,co zachęca do krytycznego myślenia i dyskusji na ważne tematy.
Rozwój empatii: Klasyczne dzieła literackie pozwalają na zanurzenie się w ludzkie doświadczenia, emocje oraz różnorodne perspektywy. przez postacie literackie uczniowie zyskują możliwość zrozumienia życia i trudności innych,co rozwija ich empatię.
Wprowadzenie w kulturę: Klasyka często przekracza granice czasowe i kulturowe,dostarczając uczniom wiedzy o różnorodności ludzkich doświadczeń. Dzięki temu mogą oni lepiej zrozumieć własną kulturę i tożsamość, jak również nauczyć się szanować odmienności.
Język i styl: utwory klasyczne często charakteryzują się bogatym słownictwem oraz unikalnym stylem, co wpływa na wzbogacenie języka uczniów. W obliczu dynamicznych zmian językowych, klasyka staje się źródłem inspiracji, pomagając w tworzeniu poprawnej i pięknej polszczyzny.
| Aspekt | Przykład |
|---|---|
| Wrażliwość literacka | Analiza „Król Edypa” Sofoklesa |
| Tematy uniwersalne | Motyw miłości w „Romeo i Julii” Szekspira |
| Wnioski etyczne | Rozważania o władzy w „Makbecie” Szekspira |
| Znajomość historii | Analiza „pan Tadeusz” Adama Mickiewicza |
Oswajanie dzieci z klasyką literatury nie tylko rozwija ich zdolności analityczne, ale również otwiera drzwi do zrozumienia większego kontekstu kulturowego, w którym żyją. Dlatego warto,aby lektury obowiązkowe w szkołach zawierały utwory uznawane za klasyczne,które będą prowadzić młodych czytelników przez meandry literackie oraz moralne wyzwania,z którymi przyjdzie im się zmierzyć w dorosłym życiu.
Nowoczesne lektury szkolne – co zmienia się w kanonie?
W ciągu ostatnich dwóch dekad lista lektur szkolnych w Polsce przeszła znaczące zmiany, odzwierciedlając nie tylko ewolucję gustów literackich, ale także zmieniające się wartości kulturowe i społeczne. Współczesne lektury starają się być bardziej inkluzywne,angażujące młodych czytelników w aktualne tematy i problemy społeczne.
Obecnie pedagodzy i programiści układający podstawy programowe zaczynają zwracać uwagę na następujące aspekty:
- Różnorodność autorów – na liście pojawiają się nie tylko znani pisarze klasyczni, ale także twórcy z różnych kultur i grup społecznych, co pozwala uczniom dostrzegać różnorodność świata.
- Problematyka społeczna – książki dotykające ważnych tematów, takich jak ekologia, tożsamość czy równość płci, stają się coraz powszechniejsze.
- Forma przekazu – oprócz tradycyjnych form prozatorskich, w Kanonie znajdują się także komiksy, wiersze czy literatura faktu, co przyciąga uwagę młodszych pokoleń.
Ma to na celu nie tylko wzbudzenie zainteresowania literaturą, ale także rozwój empatii i zrozumienia dla różnorodnych punktów widzenia.
Warto zaznaczyć, że nowe lektury są często bardziej zwięzłe i przystępne, co jest odpowiedzią na rosnące tempo życia i zmiany w sposobie percepcji świata przez młodzież. W związku z tym, niektóre tradycyjne dzieła, takie jak powieści długie i skomplikowane, ustępują miejsca tekstom bardziej przystępnym i łatwiejszym do przyswojenia.
Poniżej przedstawiamy przykłady lektur,które zyskały miejsce w szkolnym kanonie w ostatnich latach:
| Autor | Tytuł | Tematyka |
|---|---|---|
| Tahereh Mafi | „Dotyk Julii” | Tożsamość,miłość,walka |
| Maja Lunde | „Historia pszczół” | Ekologia,przyszłość |
| Agnieszka Szpila | „Czarny młyn” | Dzieciństwo,trudności |
Inspirujące jest,jak zmiany w kanonie lektur mogą kształtować młode umysły i przygotowywać je do zrozumienia złożoności współczesnego świata. W miarę jak lektury stają się bardziej nowoczesne,można mieć nadzieję,że młodzież będzie coraz bardziej zaangażowana w literaturę i otwarta na różnorodność doświadczeń innych. W końcu literatura to nie tylko tekst –