Tytuł: Pierwsi turyści górscy – narodziny fascynacji Tatrami i karpatami
Województwo,które tętni życiem,wznosi się majestatycznie ku niebu. Tatry i Karpaty, te nieprzebrane pasma górskie, od wieków przyciągają miłośników przyrody i pasjonatów wspinaczki. jednakże podróż do górskich szczytów nie zaczęła się wczoraj. Historia turystyki górskiej w Polsce to opowieść o ludziach, którzy, pokonując nieznane szlaki, z czasem odkryli magię nie tylko górskich pejzaży, ale także lokalnej kultury i tradycji. W niniejszym artykule przyjrzymy się narodzinom fascynacji Tatrami i Karpatami, podążając za śladami pierwszych turystów, którzy zasiali ziarno, z którego wyrósł współczesny górski ruch turystyczny. jakie były ich motywacje? Jak wpłynęli na regionalną społeczność? I jakie ślady pozostawili w historii górskich wypraw? Zapraszam do wspólnej podróży w czasie, aby odkryć pasję, która wciąż budzi w nas chęć do eksploracji i odkrywania piękna polskich gór.
Pierwsze kroki turystów w Tatrach i Karpaty
Na początku XX wieku, Tatrzańskie i Karpaty zaczęły zyskiwać na popularności wśród turystów. W miastach takich jak Zakopane, które stawało się wówczas stolicą polskich gór, można było zaobserwować dynamiczny rozwój infrastruktury turystycznej. Wprowadzono nowe szlaki, schroniska oraz infrastrukturę, która ułatwiała dostęp do gór.
Wśród pierwszych turystów, którzy zapuścili się w te malownicze rejony, wielu było zapaleńców i miłośników przyrody. Chcieli oni nie tylko podziwiać górskie widoki, ale także zdobywać szczyty, co stało się symbolem ich determinacji i odwagi. Dla wielu z nich wyprawy w góry były sposobem na ucieczkę od zgiełku miasta oraz okazją do obcowania z naturą.
- Zmiana stylu życia: Coraz więcej osób zaczynało prowadzić aktywny styl życia, a góry były idealnym miejscem na relaks i regenerację sił.
- Produkcja sprzętu turystycznego: Narodził się rynek sprzętu górskiego; pierwsze plecaki, buty i odzież turystyczna zaczęły zyskiwać na popularności.
- Wydawanie przewodników: Pojawiły się pierwsze przewodniki górskie, które ułatwiały turystom planowanie wypraw.
Podczas tych wczesnych lat turystyki górskiej, powstały także pierwsze stowarzyszenia i kluby górskie, które promowały wędrowanie po górach i organizowały wspólne wyjazdy. Działalność takich organizacji miała ogromny wpływ na rozwój wspólnej pasji do gór wśród polaków.
W miarę upływu lat, popularność Tatr i Karpat wzrastała, przyciągając nie tylko turystów z polski, ale także z całego świata. Łączyło to ludzi z różnych kultur, tworząc wyjątkową tkankę społeczności. Mówi się,że miłość do gór trwa,a ich piękno wciąż inspiruje nowe pokolenia.
| rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1907 | Powstanie pierwszego schroniska w Tatrach |
| 1910 | Założenie Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego |
| 1921 | Otwarcie górskiego szlaku ze Zakopanego na Giewont |
Dlatego dziś, kiedy wędrujemy po szlakach Tatr i Karpat, warto pamiętać o tych pierwszych turystach, którzy przełamali lody i pokazali, jak piękne mogą być góry.Ich zamiłowanie do natury oraz pionierski duch wciąż żyją w sercach współczesnych miłośników górskich wędrówek.
Historia turystyki górskiej w Polsce
Początki turystyki górskiej w Polsce sięgają drugiej połowy XIX wieku, kiedy to Tatry i Karpaty zaczęły przyciągać uwagę nie tylko lokalnych mieszkańców, ale także turystów z innych części Europy. W tym czasie założono pierwsze schroniska górskie, a wiodące szlaki turystyczne zaczęły ewoluować ze zwykłych dróg w popularne trasy wędrówek.
Wśród pionierów górskiej turystyki w Polsce można wymienić kilka kluczowych postaci oraz organizacji, które miały znaczący wpływ na rozwój tego sektora:
- Andrzej Chramiec - jeden z pierwszych alpinistów, który w 1881 roku zdobył Rysy.
- Polskie Towarzystwo tatrzańskie – założone w 1873 roku, stało się motor napędowy dla rozwoju szlaków turystycznych oraz infrastruktury.
- jerzy Kordus - znany z organizacji i popularyzowania wspinaczki górskiej w Głównym Karpaty.
W miarę upływu czasu, zaczęto budować infrastrukturę, aby zaspokoić rosnące potrzeby turystów. Wśród najważniejszych osiągnięć można wymienić:
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1873 | Założenie Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego |
| 1887 | Otwarcie schroniska na Hali Gąsienicowej |
| 1907 | Pierwszy znakowany szlak w Tatrach |
Fascynacja górami wzrosła również dzięki literaturze i sztuce. W twórczości wielu polskich pisarzy oraz artystów, Tatrzy stały się symbolem piękna natury, dzikości oraz duchowości. Osoby takie jak Henryk sienkiewicz czy Józef Korzeniowski przenosiły w swoje utwory magiczny klimat górskich krajobrazów, inspirując pokolenia do odkrywania uroków górskich wędrówek.
warto również zauważyć, że rozwój turystyki górskiej w Polsce nie byłby możliwy bez dynamicznego postępu w transporcie. Wprowadzenie kolei i latermnych linii komunikacyjnych znacznie ułatwiło dostęp do gór i sprawiło, że stały się one popularnym kierunkiem weekendowych wypadów.Ostatecznie Tatra oraz Karpaty zyskały status narodowych skarbów,które przyciągają miliony turystów każdego roku.
Tatrzański Park Narodowy – miejsce narodzin górskiej pasji
Tatrzański Park Narodowy, z jego majestatycznymi szczytami i różnorodnymi ekosystemami, stał się nie tylko skarbem przyrody, ale również miejscem, które zainspirowało pierwszych turystów górskich do odkrywania uroków Tatr i Karpat. Wzmianki o turystyce w tym regionie sięgają XIX wieku, kiedy to zafascynowani pięknem gór zaczęli odwiedzać ten czarujący zakątek Polski.
W tamtych czasach, górskie wędrówki nie były tak popularne, jak dziś. Mimo to, pasjonaci przyrody i przygód zjeżdżali do Zakopanego, które szybko stało się stolicą górskiej turystyki.Dzisiaj można wyróżnić kilka kluczowych postaci, które przyczyniły się do narodzin górskiej pasji:
- Andrzej Krzeptowski – pionier górskiego wędrowania, który zorganizował pierwsze zorganizowane wyprawy dla turystów.
- Stanisław Witkiewicz – architekt i artysta, który promował Zakopane jako miejsce kultury i turystyki.
- Władysław Zamoyski – jeden z pierwszych, którzy dostrzegli potencjał turystyczny Tatr, inwestując w lokalną infrastrukturę.
Kultura górska rozwijała się w szybkim tempie, zyskując na popularności dzięki m.in.:
- utworzeniu szlaków turystycznych, które umożliwiały bezpieczne eksplorowanie górskich tras,
- rozwojowi bazy noclegowej – pensjonaty, schroniska, które stały się oazą dla wędrowców,
- organizacji wydarzeń kulturalnych związanych z górami, jak np. festiwale muzyczne i folklorystyczne.
Dzięki tym inicjatywom, Tatrzański park Narodowy przyciągnął rzesze turystów, którzy z pasją odkrywali jego ukryte skarby. Dziś, w miarę jak górska turystyka ewoluuje, nadal możemy dostrzegać wpływ tych pionierskich postaci oraz ich wizję górskiego raju.
| Postać | Rola w turystyce | Znaczenie dla regionu |
|---|---|---|
| Andrzej Krzeptowski | Pionier wędrówek górskich | Organizacja pierwszych wypraw |
| Stanisław Witkiewicz | Promotor Zakopanego | Kultura i sztuka tatrzańska |
| Władysław Zamoyski | Inwestor w infrastrukturę | Rozwój bazy turystycznej |
Karpaty – skarbnica przyrody i kultury
Karpaty, z ich malowniczymi krajobrazami i bogatą historią, stały się miejscem nie tylko dla miłośników przyrody, ale także dla tych, którzy chcą poznać unikalną kulturę tego regionu.Wśród szczytów górskich, dolin i lasów kryją się nie tylko atrakcje przyrodnicze, ale także wspaniałe skarby kultury.
Góry te przyciągnęły uwagę wielu znanych osobistości, które, zafascynowane ich pięknem, przyczyniły się do rozwoju turystyki górskiej. Oto kilka z nich:
- Mikołaj Kopernik – choć najbardziej znany jako astronom, jego relacje z podróży po Karpaty świadczą o ich wczesnym odkryciu.
- Henryk Sienkiewicz – znany pisarz, który często przebywał w Tatrach, zainspirowany ich majestatem, pisał o nich w swoich dziełach.
- Władysław Orkan – autor, który poprzez swoje opowiadania oddaje klimat górskiej kultury ludowej.
Z biegiem lat, Karpaty zyskały reputację miejsca, w którym przyroda łączy się z tradycją. Podążając szlakami turystycznymi, można natknąć się na liczne zabytki kultury materialnej oraz niematerialnej, takie jak:
- tradycyjne chaty góralskie
- Rzemiosło ludowe, jak góralskie wyroby z drewna
- Kultura muzyczna – folklore góralski i obrzędy ludowe
Karpaty to także miejsce, w którym rozwija się ekoturystyka, a odwiedzający mają okazję poznać lokalne praktyki związane z ochroną przyrody oraz zrównoważonym rozwojem. Region ten jest dumny z …
| Element | Wartość |
|---|---|
| Powierzchnia Karpat | 156 000 km² |
| Najwyższy szczyt | Rysy (2 499 m n.p.m.) |
| Główne miasta | zakopane, Liptowski Mikulasz, Košice |
W ciągu lat powstało wiele stowarzyszeń i organizacji, które starają się chronić dziedzictwo naturalne i kulturowe Karpat. Działania te mają na celu …
Warto zwrócić uwagę na lokalne festiwale, które co roku przyciągają licznych turystów. Oto kilka przykładów:
- Festiwal Muzyki Góralskiej
- Karpacki Festiwal Kulinariów
- Jarmarki rękodzieła i tradycyjnych produktów
natomiast dla tych, którzy pragną odkryć naturalne bogactwo regionu, dostępne są liczne szlaki turystyczne, które prowadzą przez zapierające dech w piersiach krajobrazy, gdzie można podziwiać endemiczne gatunki roślin i zwierząt.
karpaty to prawdziwy raj dla każdego, kto pragnie połączyć pasję do górskich wędrówek z miłością do tradycyjnej kultury. Każdy, kto odwiedzi ten region, z pewnością poczuje jego niepowtarzalną atmosferę i dobrodziejstwo, jakie niesie ze sobą kontakt z naturą.
Jak promenady przyciągały pierwszych wędrowców
W XIX wieku, gdy naturalne piękno górskich krajobrazów zaczęło przyciągać pierwszych turystów, promenady w tatrach i Karpatach zyskały na znaczeniu. Właściciele hoteli i domów gościnnych w regionie zaczęli dostrzegać potencjał w przyciąganiu podróżnych, a kręte ścieżki i urokliwe szlaki spełniały ich oczekiwania. Promenady te oferowały możliwość podziwiania majestatycznych widoków, odpoczynku od zgiełku miast oraz poznawania lokalnej kultury.
Kluczowe cechy promenad, które przyciągały gości:
- Malownicze widoki: Szlaki wytyczone wzdłuż górskich rzek oraz wierzchołków oferowały zapierające dech w piersiach panoramy.
- bezpieczeństwo i wygoda: Starannie przemyślane trasy były dostosowane do umiejętności pieszych wędrowców, co ułatwiało korzystanie z uroków gór.
- Dostępność dla różnych grup wiekowych: Promenady były projektowane z myślą o rodzinach, seniorach i osobach z ograniczeniami ruchowymi.
Również infrastruktura w pobliżu tych ścieżek była dostosowywana do potrzeb turystów. W okolicy pojawiały się nowe knajpki, gdzie można było spróbować lokalnych specjałów, a także punkty widokowe i tablice informacyjne, które zachęcały do dłuższego zatrzymania się w danym miejscu.Wypoczynkowe przystanie stały się miejscem spotkań, gdzie można było wymieniać się wrażeniami z innymi miłośnikami gór.
Nie można zapomnieć o roli lokalnych przewodników, którzy z pasją oprowadzali odwiedzających po górskich szlakach. Kto jak nie oni mógł przybliżyć historie, legendy i tajemnice związane z tymi majestatycznymi miejscami?
| Element promenady | Funkcja |
|---|---|
| Ścieżki spacerowe | Zapewnienie dostępu do najważniejszych punktów widokowych |
| Altany wypoczynkowe | Odpoczynek w cieniu z widokiem na góry |
| Punkty informacyjne | Edukacja na temat flory, fauny i historii regionu |
Wielu pierwszych wędrowców twierdziło, że ich fascynacja Tatrai i Karpatach wynikała nie tylko z ich wyjątkowej urody, ale również z atmosfery, którą tworzyły promenady. Oferowały one nie tylko fizyczną aktywność, ale również duchowe wzbogacenie, dzięki czemu wędrowcy wracali do swoich domów z niezatarte wrażenia i nowymi przyjaźniami zawartymi na szlakach.Efekt tego był widoczny – z każdym rokiem liczba turystów wzrastała, a region stawał się coraz bardziej popularny w oczach zarówno krajowych, jak i zagranicznych gości.
znani pionierzy turystyki górskiej w Polsce
W Polsce, historia turystyki górskiej ma swoje korzenie w XIX wieku, kiedy to pasjonaci natury zaczęli dostrzegać piękno tatr i Karpat. W tym czasie górskie szlaki zaczęły przyciągać nie tylko lokalnych mieszkańców, ale również wędrowców z innych regionów i krajów. Znalezienie się wśród majestatycznych gór stawało się nie tylko formą wypoczynku, ale także sposobem na odkrywanie nieznanych, dzikich zakątków ojczyzny.
Pionierzy,którzy zapisali się w historii turystyki górskiej:
- Michał Ramusz: Uznawany za jednego z pierwszych przewodników górskich,który odsłonił turystom tajemnice Tatr.
- Antoni Józef schmid: działacz na rzecz ochrony przyrody i propagator szlaków turystycznych,którego działania przyczyniły się do popularyzacji górskich wędrówek.
- Jan Gwalbert Pawlikowski: Współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego,które odegrało kluczową rolę w organizacji turystyki górskiej w Polsce.
W miarę jak coraz więcej osób zaczynało odwiedzać górskie rejony, powstawały również pierwsze schroniska. Były one miejscem odpoczynku dla wędrowców oraz oazą, w której mogli podzielić się swoimi przygodami. Poniższa tabela przedstawia niektóre z najważniejszych obiektów, które stały się symbolem górskiej turystyki:
| Obiekt | Lokalizacja | Data otwarcia |
|---|---|---|
| Schronisko Murowaniec | Tatry | 1906 |
| schronisko na Hali Gąsienicowej | Tatry | 1930 |
| Schronisko Koliba | Zakopane | 1888 |
W miarę upływu lat, pasja do górskiej turystyki zaczęła się przenikać z rozwijającą się kulturą narodową. Pisarze, malarze oraz muzycy zaczęli inspirować się pięknem Tatr, co z kolei wpłynęło na postrzeganie gór jako miejsca pełnego magii i przygód. Z tego powodu, Tatr i Karpat stały się nie tylko celem podróży, ale także symbolem polskiej tożsamości.
Tworzenie nowych szlaków, organizowanie wycieczek oraz wytyczanie tras, które umożliwiały podziwianie najpiękniejszych widoków, stało się kluczowe dla dalszego rozwoju turystyki. Dzięki wysiłkom pionierów, górskie szczyty zyskały na popularności, a ich uroki zaczęły być odkrywane przez kolejne pokolenia turystów.
Szlaki górskie, które zapisały się w historii
W ciągu ostatnich dwóch wieków Tatry i Karpaty stały się miejscem pielgrzymek dla miłośników gór, którzy szukają zarówno przygód, jak i niezwykłych widoków. To właśnie w tych wysokich partiach Europy zaczęła kształtować się kultura turystyki górskiej, która przetrwała do dziś. Kluczowe szlaki górskie, które zapisały się na kartach historii, przyciągały coraz więcej lubiących outdoorowe wyzwania.
Niektóre z najważniejszych tras to:
- orla Perć – uznawana za najtrudniejszy szlak w Tatrach, który oferuje spektakularne widoki na okoliczne szczyty. Została wytyczona na początku XX wieku i stała się symbolem alpinizmu w Polsce.
- Kolej Linowa Kasprowy Wierch - otwarta w 1936 roku, umożliwia turystom szybki dostęp do wyższych partii Tatr. Dziś jest jednym z najpopularniejszych miejsc wśród turystów.
- Szlak na Giewont – wznoszący się nad Zakopanem, to jedna z najczęściej uczęszczanych tras, które od stuleci przyciągają amatorów górskich wędrówek.
Warto przyjrzeć się także innym historycznym ścieżkom, które odegrały kluczową rolę w promocji turystyki górskiej:
| Szlak | Rok otwarcia | miejsce |
|---|---|---|
| Szlak do Morskiego Oka | 1891 | Tatry |
| Szlak na Rysy | 1904 | Tatry |
| Szlak Równia pod Poniwcem | 1911 | Tatry |
Wpływ pionierskich turystów na rozwój infrastruktury górskiej był nie do przecenienia. Z ich pasji oraz determinacji powstały schroniska, które do dzisiaj są miejscem spotkań i wypoczynku. Większość z nich, jak Schronisko Morskie Oko czy Schronisko PTTK na Hali Gąsienicowej, są nie tylko bazą wypadową na szlaki, ale i częścią historii regionu.
nie można zapomnieć o postaciach, które przyczyniły się do rozwoju turystyki górskiej, takich jak Mieczysław Wojnicz, który aktywnie promował górskie wędrówki na początku XX wieku. Dziś dziedzictwo turyzmu górskiego przejawia się w licznych imprezach i wydarzeniach, które odbywają się w regionie, z dumą pielęgnujących tradycje pierwszych taterników.
Fascynacja Tatrami w literaturze i sztuce
Fascynacja Tatrami, jednymi z najbardziej malowniczych gór w Polsce, ma swoje korzenie w XIX wieku, kiedy to zaczęli przybywać pierwsi turyści górscy. Właśnie wtedy Tatry stały się celem wypraw, które na stałe wpisały się w polską kulturę oraz tradycję turystyczną.
W literaturze i sztuce region ten zyskał popularność dzięki swoim majestatycznym krajobrazom oraz unikalnej flory i fauny. Warto wspomnieć o kilku kluczowych postaciach, które przyczyniły się do fenomenalnego uwiecznienia Tatr:
- Mikołaj Kopernik – choć znany głównie jako astronom, był również jednym z pierwszych, którzy podziwiali górskie widoki.
- Jan Kasprowicz – wielki poeta, którego utwory oddają romantyczne piękno Tatr i ich niepowtarzalny klimat.
- Włodzimierz Tetmajer – artysta, który poprzez swoje malarstwo ukazywał majestat gór oraz życie górali.
Nie tylko literatura,ale i sztuka plastyczna skierowały swoje spojrzenie na Tatry. Malowane pejzaże często przedstawiały zjawiskowe zachody słońca, zamglone doliny i dramatyczne szczyty, które urzekały turystów i artystów.
| Artysta | Dzieło | Opis |
|---|---|---|
| Włodzimierz Tetmajer | „Tatry” | Obraz przedstawiający panoramę gór w nastrojowej atmosferze. |
| Jan Matejko | „Złota Żyrafa” | Świeże spojrzenie na życie górali w Tatrach. |
| Józef Mehoffer | „tatry w obłokach” | Ekspresyjna wizja gór otulonych chmurami. |
W miarę jak fascynacja Tatrami rosła, zainspirowała także wielu pisarzy do organizacji wypraw.Część z nich dokumentowała swoje doświadczenia, tworząc księgi oraz opowiadania, które oddają nie tylko scenerię, ale i ducha tamtych czasów.
Coraz więcej turystów przekonywało się, że tatry to nie tylko cel wędrówek, ale i źródło niekończącej się inspiracji dla twórczości artystycznej. Każdy krok po tych górach stawał się impulsem do eksploracji nie tylko otaczającej przyrody, ale i głębszych pokładów ludzkiej wyobraźni.
Rola przewodników górskich w rozwijaniu turystyki
przewodnicy górscy odgrywają kluczową rolę w rozwoju turystyki w rejonach górskich. Dzięki ich wiedzy i doświadczeniu, turyści mogą w pełni korzystać z uroków górskich krajobrazów, a także poznawać historię i kulturę regionów, które odwiedzają. Ich obecność sprawia, że wspinaczka i trekking stają się nie tylko bezpieczniejsze, ale także bardziej satysfakcjonujące.
Funkcje przewodników górskich można podzielić na kilka głównych kategorii:
- Bezpieczeństwo: Przewodnicy znają tereny, po których prowadzą turystów, potrafią ocenić warunki atmosferyczne oraz przewidzieć niebezpieczeństwa związane z wędrówkami.
- Edukują: Dzielą się wiedzą o lokalnej florze, faunie oraz historii regionu, co wzbogaca doświadczenie turystyczne.
- społeczne łączenie: Pomagają w integracji grup, co sprzyja nawiązywaniu nowych znajomości i wymianie doświadczeń wśród turystów.
Co więcej, przewodnicy górscy przyczyniają się do promocji lokalnych tradycji i rzemiosła. Często organizują degustacje regionalnych potraw, warsztaty rzemieślnicze, czy pokazy folklorystyczne, co z kolei wspiera lokalnych producentów i artystów.
Warto również zauważyć, że przewodnicy górscy mogą mieć znaczący wpływ na zrównoważony rozwój turystyki w regionie. Dzięki ich wiedzy na temat ekologii i ochrony środowiska, turyści uczą się, jak dbać o przyrodę oraz jak odpowiedzialnie korzystać z zasobów górskich.
| Korzyść z przewodników | opis |
|---|---|
| bezpieczeństwo | Prowadzenie turystów w trudnym terenie. |
| Rozwój lokalny | Wsparcie lokalnych gospodarczych inicjatyw. |
| Edukacja | Przekazywanie wiedzy o przyrodzie i kulturze. |
Pierwsze schroniska – komfort na wysokości
Właściwie od momentu, gdy pierwsi turyści zaczęli odkrywać urok Tatr i Karpat, zaczęła rozwijać się koncepcja schronisk górskich. Początkowo, były to skromne miejsca, oferujące jedynie podstawowe udogodnienia.Z biegiem lat, ich funkcje zaczęły się zmieniać, aby lepiej odpowiadać na potrzeby coraz liczniejszych miłośników górskich wędrówek.
Przykłady najstarszych schronisk, które powstały w regionach górskich, to:
- Schronisko na Hali Gąsienicowej – zbudowane w 1905 roku, znane było z gościnności i regionalnego klimatu.
- Schronisko PTTK na Polanie Chochołowskiej – otwarte w 1928 roku, przyciągało turystów zarówno zimą, jak i latem.
- Jasna Polana – pierwsze schronisko na Słowacji, oferujące spokój i oszałamiające widoki.
Te schroniska były nie tylko miejscem odpoczynku, ale również stały się centrum życia towarzyskiego, gdzie turyści mogli dzielić się swoimi przygodami czy spostrzeżeniami na temat gór. Niekiedy organizowane były tam prelekcje czy spotkania z przewodnikami górskimi, co dodatkowo podnosiło rangę tych miejsc.
Oprócz tradycyjnych funkcji, schroniska zaczęły wprowadzać innowacje i udogodnienia, które poprawiły komfort pobytu turystów. Z biegiem lat wprowadzano:
- Komfortowe łóżka – zastępujące prycze,co zwiększyło wygodę noclegu.
- Zdrowe jedzenie – gastronomia zaczęła kłaść nacisk na lokalne produkty, a także na zdrową kuchnię.
- Wygodne toalety – co wydawało się luksusem, stało się standardem w nowszych schroniskach.
W miarę jak wzrastała liczba turystów, ewoluowały również schroniska, przeistaczając się w nowoczesne obiekty, które potrafiły zachować tradycyjny urok, a jednocześnie oferować nowoczesne udogodnienia. Dzięki temu, piękne pejzaże Tatr i Karpat stały się dostępne dla szerszego grona entuzjastów, które mogły cieszyć się nie tylko przyrodą, ale także komfortem noclegu.
| Nazwa Schroniska | Data Otwarcia | Województwo |
|---|---|---|
| Schronisko na Hali Gąsienicowej | 1905 | Małopolskie |
| Schronisko PTTK na Polanie Chochołowskiej | 1928 | Małopolskie |
| Chata pod Durbasem | 1933 | Słowacja |