Polska piłka ręczna – historia sukcesów i porażek
Piłka ręczna w Polsce od lat budzi emocje, zarówno wśród zawodników, jak i kibiców. To dyscyplina, która w naszym kraju ma długą i bogatą historię, pełną zarówno chwytających za serce sukcesów, jak i gorzkich porażek.Od pierwszych kroków na arenie międzynarodowej, poprzez oszałamiające triumfy na mistrzostwach Europy i świata, aż po trudne momenty, które wystawiały naszych sportowców na próbę – historia polskiej piłki ręcznej to prawdziwa mozaika doświadczeń. W dzisiejszym artykule przyjrzymy się najważniejszym wydarzeniom, które ukształtowały oblicze tej dyscypliny w Polsce, a także ludziom, którzy przyczynili się do jej rozwoju. Odkryjmy razem,jakie lekcje płyną z naszych sukcesów,a jakie doświadczenia ukształtowały naszą drużynę na przestrzeni lat.
polska piłka ręczna – wprowadzenie do niezwykłej historii
Piłka ręczna w Polsce ma bogatą i złożoną historię, która sięga lat 50. XX wieku. to sport, który przez dekady ewoluował, przynosząc zarówno wielkie triumfy, jak i bolesne porażki. Warto przyjrzeć się kluczowym momentom, które ukształtowały obecny kształt tej dyscypliny w naszym kraju.
Polski zespół narodowy po raz pierwszy zaistniał na międzynarodowej scenie w 1966 roku, kiedy to zajął 5. miejsce na Mistrzostwach Świata w piłce ręcznej. To wydarzenie zapoczątkowało erę sukcesów,które miały miejsce przede wszystkim w latach 70. i 80. W tym czasie polska reprezentacja zdobyła swoje pierwsze medale na dużych imprezach:
- Brązowy medal na Mistrzostwach Świata w 1974 r.
- Złoto na Mistrzostwach Europy w 2007 r.
- Srebro na Igrzyskach Olimpijskich 1976 w Montreal
W kolejnych latach, pomimo wspaniałych osiągnięć, polska piłka ręczna zmagała się również z problemami. Przełom XX i XXI wieku to czas, kiedy wyniki zaczęły oscylować wokół średniej, co wynikało z różnorodnych czynników, takich jak zmiany w zarządzaniu i szkoleniu młodzieży. Mimo tych trudności, nie brakowało momentów chwały, takich jak awans do ćwierćfinałów mistrzostw świata.
Ostatnie lata to kolejne wyzwania,które polska piłka ręczna stawia przed sobą. Zespół mężczyzn oraz kobiet poszukują nowych talentów, które pozwolą na powrót na najwyższy poziom. Istotnym elementem tego procesu jest rozwój młodzieżówek oraz lig krajowych, które stają się kuźnią przyszłych mistrzów.
Warto również podkreślić, że piłka ręczna w polsce to nie tylko rywalizacje na poziomie reprezentacyjnym, ale także dynamiczny rozwój klubu. Wiele drużyn zdobywa znaczenie na europejskiej arenie,a liga polska zyskuje coraz większą popularność. W nadchodzących latach można spodziewać się nowych wyzwań oraz szans na sukces,które mogą przyczynić się do umocnienia pozycji polskiej piłki ręcznej w świecie sportu.
Podsumowując, historia polskiej piłki ręcznej to mozaika sukcesów i porażek, które współtworzą obraz tego pięknego sportu.Z każdym nowym pokoleniem pojawia się nadzieja na przyszłość, a możliwości są niemal nieograniczone.
Geneza piłki ręcznej w Polsce
Piłka ręczna w Polsce ma długą i bogatą historię, która zaczyna się na początku XX wieku.Choć gra ta została wprowadzona do naszego kraju przez niemieckich osadników, to szybko zyskała na popularności.W 1923 roku powstała pierwsza organizacja zrzeszająca miłośników piłki ręcznej – Polski Związek Piłki Ręcznej. Od tamtej pory, sport ten przeszedł przez wiele przełomowych momentów, które ukształtowały jego oblicze.
W 1950 roku zorganizowano pierwsze mistrzostwa Polski w piłce ręcznej, a kilka lat później, w 1955 roku, Polacy po raz pierwszy wzięli udział w międzynarodowych rozgrywkach. Szybko zaczęto budować drużyny męskie i żeńskie, które zaczęły odnosić sukcesy na arenie krajowej i międzynarodowej. Na przestrzeni lat, nasze drużyny zdobywały medale na wielu mistrzostwach świata oraz Europy, co przyczyniło się do popularyzacji dyscypliny.
Sukcesy i wyzwania
- Mistrzostwa Świata 1976 – Polacy zdobyli srebrny medal, co było jednym z największych osiągnięć w historii piłki ręcznej w Polsce.
- Mistrzostwa Europy 1990 – Zespół zdobył złoty medal, co zapisało się złotymi literami w historii tego sportu.
- Igrzyska Olimpijskie 2008 – Polacy wywalczyli brązowy medal, potwierdzając swoje miejsce w światowej elicie.
Mimo licznych sukcesów,piłka ręczna w Polsce musiała zmierzyć się z wieloma trudnościami. Problemy finansowe, zmiany w zarządzaniu oraz brak wsparcia ze strony sponsorów przyczyniły się do spadku popularności tego sportu w niektórych okresach. warto jednak zaznaczyć, że w ostatnich latach piłka ręczna przeżywa renesans, a zainteresowanie nią wciąż rośnie.
Kluczowe momenty w historii piłki ręcznej w polsce:
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1923 | Powstanie Polskiego Związku Piłki Ręcznej |
| 1950 | Pierwsze mistrzostwa Polski |
| 1980 | Srebrny medal na Mistrzostwach Świata |
| 1990 | Złoty medal na Mistrzostwach Europy |
| 2008 | Brązowy medal na Igrzyskach Olimpijskich |
Obecnie, piłka ręczna w Polsce zyskuje coraz więcej zwolenników, zarówno wśród kibiców, jak i młodych sportowców, którzy chętnie dołączają do lokalnych drużyn. Sukcesy klubów w europejskich pucharach, a także świetne występy reprezentacji narodowej, nadają nową jakość i energię tej dyscyplinie w naszym kraju.
Początki rozwoju dyscypliny w latach 50
W latach 50. XX wieku Polska piłka ręczna zaczęła zyskiwać na znaczeniu i popularności. To był okres,który na zawsze odmienił oblicze tej dyscypliny w naszym kraju. W 1950 roku powstał Związek Piłki Ręcznej w Polsce, co stworzyło fundamenty dla organizacji i rozwoju tego sportu na szerszą skalę.
W 1955 roku odbyła się pierwsza edycja mistrzostw Polski w piłce ręcznej,co zaowocowało powstaniem licznych klubów oraz organizacji lokalnych. Młode talenty zaczęły wówczas odkrywać swoje umiejętności, a ich pasja do gry przyciągała coraz większe rzesze fanów. To właśnie w tym czasie zaczęła się współpraca między wiodącymi klubami, co znacząco wpłynęło na jakość rozgrywek.
Rozwój dyscypliny wspierały także wydarzenia międzynarodowe:
- 1966 – Polska reprezentacja zadebiutowała na mistrzostwach świata, co wzbudziło narodową dumę.
- 1972 – Udział w letnich Igrzyskach Olimpijskich w Monachium, gdzie zdobyto pierwsze punkty dla kraju.
- 1974 – Mistrzostwa Europy, które przyciągnęły uwagę świata do Polski.
Pomimo trudności i wyzwań, takie jak niedobory finansowe czy organizacyjne, piłka ręczna w Polsce zaczęła stopniowo rozwijać swoje skrzydła. Wzrastała liczba swoich sympatyków, a zawodnicy stawali się coraz bardziej profesjonalni, co z pewnością wpłynęło na późniejsze sukcesy narodowej reprezentacji.
| Rok | wydarzenie |
|---|---|
| 1950 | Powstanie Związku Piłki Ręcznej w Polsce |
| 1955 | Pierwsze Mistrzostwa Polski |
| 1966 | Debiut na Mistrzostwach Świata |
Pierwsze kroki, stawiane w trudnych realiach lat 50., wydają się dziś kamieniem milowym w historii polskiej piłki ręcznej. Szybki rozwój tej dyscypliny, z każdym rokiem przynosił nowe wyzwania, ale także pozytywne zaskoczenia, które w kolejnych dekadach miały szansę zaowocować spektakularnymi sukcesami.
Przełomowe momenty w historii polskiej piłki ręcznej
Polska piłka ręczna, mimo że nie należy do najbardziej popularnych sportów w kraju, ma na swoim koncie kilka przełomowych momentów, które na zawsze wpisały się w historię tego sportu. W momencie, gdy w latach 90-tych XX wieku dyscyplina ta zaczęła zyskiwać na znaczeniu, Polacy zdołali połączyć talent z ciężką pracą, co zaowocowało spektakularnymi osiągnięciami na międzynarodowej arenie.
Jednym z najważniejszych wydarzeń,które zdefiniowały historię polskiej piłki ręcznej,było zdobycie brązowego medalu na Mistrzostwach Świata w Handballu w 2007 roku. Był to moment, w którym drużyna pokazała nie tylko umiejętności, ale także determinację do walki o najwyższe cele.
Warto także wspomnieć o Mistrzostwach europy w 2016 roku, kiedy to Polska była gospodarzem turnieju. mimo że drużyna nie zdobyła medalu, zdobycie czwartego miejsca w tak prestiżowej imprezie przełamało pewne bariery i pozwoliło na zainspirowanie młodszych pokoleń do uprawiania tego sportu.
nie można zapomnieć o sukcesach naszych ligowych drużyn, które dzielnie reprezentowały Polskę na arenie międzynarodowej. Na szczególną uwagę zasługuje klub Vive Kielce, który w 2016 roku zdobył Ligę Mistrzów, co stanowiło historyczny moment dla polskiej piłki ręcznej. dzięki temu osiągnięciu, szerokie grono kibiców zaczęło interesować się tą dyscypliną.
| Rok | Wydarzenie | Medal |
|---|---|---|
| 2007 | Mistrzostwa Świata | Brąz |
| 2016 | Mistrzostwa Europy | 4. miejsce |
| 2016 | Liga Mistrzów | Złoto (Vive Kielce) |
Patrząc w przyszłość, można mieć nadzieję, że zarówno polskie kluby, jak i reprezentacja narodowa będą kontynuowały ten trend rozwoju, przekraczały kolejne granice i tworzyły nowe kartki księgi historii piłki ręcznej w Polsce. W każdym meczu, zarówno na krajowym podwórku, jak i w międzynarodowych rozgrywkach, zawodnicy udowadniają, że pasja i ciężka praca mogą przynieść wymarzone rezultaty.
Wybitne postacie polskiej piłki ręcznej
Polska piłka ręczna ma wielu znakomitych przedstawicieli, którzy przyczynili się do rozwoju tego sportu w naszym kraju. Ich osiągnięcia i osobowości są inspiracją dla młodych zawodników oraz fanów dyscypliny.Wśród wybitnych postaci warto wymienić:
- Krzysztof Lijewski – Legenda polskiego szczypiorniaka, znany z niezwykłej determinacji i nieprzeciętnej techniki. jego udział w międzynarodowych rozgrywkach wielokrotnie przyczynił się do sukcesów reprezentacji Polski.
- Karol Bielecki – Utytułowany skrzydłowy, który stał się rozpoznawalną twarzą polskiego handballu. Jego nieustępliwość oraz umiejętność zdobywania bramek w kluczowych momentach uczyniły go bohaterem wielu meczów.
- Artur Siódmiak – Były bramkarz, którego refleks i intuicja bramkarska przyniosły Polsce wiele cennych zwycięstw. Po zakończeniu kariery sportowej, z powodzeniem kontynuuje swoją pasję jako trener.
- Daniel Hallmann – Wysoka postać na boisku, znany ze swoich imponujących rzutów z dystansu. Jego technika rzutu i precyzja przyczyniły się do wielu triumfów w międzynarodowych rozgrywkach.
W ciągu ostatnich kilku dekad Polska stała się jednym z czołowych krajów w Europie, a sukcesy naszych drużyn narodowych to efekt ciężkiej pracy i zaangażowania. Jednak oprócz indywidualnych graczy, istotny wpływ na rozwój dyscypliny miały również zespoły trenerskie, które kształtowały młode talenty i rozwijały ich umiejętności.
Aby zobrazować wkład naszych wybitnych sportowców, przedstawiamy poniżej tabelę z ich najważniejszymi osiągnięciami:
| Imię i Nazwisko | Rok | osiągnięcie |
|---|---|---|
| Krzysztof Lijewski | 2016 | Mistrzostwo Europy |
| Karol Bielecki | 2015 | Brązowy medal Mistrzostw Świata |
| artur Siódmiak | 2007 | Srebrny medal Mistrzostw Świata |
| Daniel Hallmann | 2014 | Brązowy medal Mistrzostw Europy |
Pamięć o tych wybitnych sportowcach powinna być pielęgnowana, a ich sukcesy niech będą motywacją dla przyszłych pokoleń. Polska piłka ręczna z całą pewnością ma bogatą historię sukcesów, a ich osiągnięcia pozostaną w sercach kibiców na zawsze.
Sukcesy reprezentacji Polski na arenie międzynarodowej
Reprezentacja Polski w piłce ręcznej ma na swoim koncie wiele znaczących osiągnięć, które na trwałe wpisały się w historię sportu w naszym kraju. od momentu powstania drużyny narodowej, polscy szczypiorniści mieli okazję zachwycać kibiców swoimi umiejętnościami oraz wolą walki na międzynarodowych arenach.
jednym z najbardziej pamiętnych momentów był zdobyty złoty medal na Mistrzostwach Świata w 1976 roku. Wspaniała drużyna, kierowana przez legendarnego trenera, osiągnęła nieosiągalne, pokonując przeciwników w spektakularnych meczach. Od tamtej pory polska stała się znaczącym graczem w światowej piłce ręcznej.
Na przestrzeni lat, możemy wyróżnić kilka kluczowych osiągnięć:
- Mistrzostwa Świata: Złoty medal w 1976 roku, brązowy medal w 1982 i 1986 roku.
- Mistrzostwa Europy: Srebrny medal w 2016 roku oraz brązowy medal w 1996 roku.
- Letnie Igrzyska Olimpijskie: Brązowy medal w 1976 roku.
W ostatnich latach nasza reprezentacja również dostarczyła wielu emocji. Mistrzostwa Europy w 2020 roku, mimo trudnych okoliczności pandemii, pokazały, że polska drużyna potrafi walczyć z najlepszymi. Na uwagę zasługuje także awans do kolejnych rozgrywek, co potwierdza rozwój i potencjał młodych zawodników.
Oto zestawienie ostatnich sukcesów reprezentacji w formie tabeli:
| Rok | Turniej | Wynik |
|---|---|---|
| 1976 | Mistrzostwa Świata | Złoty medal |
| 1982 | Mistrzostwa Świata | Brązowy medal |
| 2016 | Mistrzostwa Europy | Srebrny medal |
| 2020 | Mistrzostwa Europy | Ćwierćfinał |
Te osiągnięcia są dowodem na to, że polska piłka ręczna ma silne fundamenty, które mogą przynieść kolejne sukcesy w przyszłości. Wspierając młode talenty oraz kontynuując tradycję, możemy liczyć na dalszy rozwój naszej drużyny narodowej.
Mistrzostwa Świata i ich znaczenie dla polskiego sportu
Mistrzostwa Świata w piłce ręcznej odgrywają kluczową rolę w układzie sił polskiego sportu, przyciągając uwagę nie tylko kibiców, ale i mediów.W ciągu lat, reprezentacja Polski zaznaczyła swoją obecność na arenie międzynarodowej, co wpłynęło na rozwój dyscypliny w kraju oraz wzrost zainteresowania nią wśród młodzieży.
Efekty udziału w Mistrzostwach Świata:
- Promocja dyscypliny: Sukcesy Polaków w międzynarodowych rozgrywkach przyciągają nowych zawodników do klubów i sekcji sportowych.
- Wzrost popularności: Osiągnięcia drużyny zwiększają zainteresowanie mediów, co prowadzi do lepszej promocji piłki ręcznej.
- Inspiracja dla młodych sportowców: Przykłady sukcesów na arenie międzynarodowej stają się wzorem do naśladowania dla dzieci i młodzieży, zachęcając ich do uprawiania sportu.
Polska reprezentacja piłki ręcznej, szczególnie w ostatnich latach, nie tylko stara się o medale, ale również o granie w stylu, który przyciąga sympatię kibiców. Zawodnicy pokazują determinację oraz umiejętności na najwyższym poziomie, co przejawia się w ich grze podczas najważniejszych turniejów.
| Mistrzostwa | Rok | Miejsce | Medal |
|---|---|---|---|
| mistrzostwa Świata | 1978 | 4 | Srebrny |
| Mistrzostwa Europy | 2016 | 3 | Bronzowy |
| Mistrzostwa Świata | 2015 | 3 | Bronzowy |
Mistrzostwa Świata to nie tylko rywalizacja, ale także okazja do zjednoczenia kibiców z całego kraju. Fani mobilizują się, angażując się w doping oraz organizację wydarzeń wspierających drużynę, co z kolei przyczynia się do budowania silnej społeczności wokół piłki ręcznej w Polsce. W perspektywie przyszłości, dalszy rozwój polskiej piłki ręcznej może przynieść jeszcze większe sukcesy na międzynarodowej scenie sportowej.
Drogę do zdobycia mistrzostwa Europy
Polska piłka ręczna z historią sięgającą lat 50. XX wieku stawia czoła nie tylko krajowym ligom, ale także międzynarodowym wyzwaniom. Nasze drużyny na przestrzeni lat zdobywały zarówno medale, jak i doświadczenie, które dzisiaj procentuje w rozwoju sportu w kraju.
Każda podróż do sukcesu wymaga determinacji, zaangażowania oraz wsparcia ze strony kibiców. Oto kluczowe elementy, które mogą przyczynić się do osiągnięcia mistrzostwa Europy:
- Szkolenie młodzieży: Wsparcie dla młodych talentów to fundament, na którym można budować przyszłość sukcesów naszej reprezentacji.
- Współpraca z trenerami: Doskonałe przygotowanie kondycyjne, taktyczne i techniczne graczy powinno być priorytetem.
- Strategie meczowe: Ciągła analiza przeciwników oraz dostosowywanie strategii gry jest kluczem do sukcesu na międzynarodowej arenie.
- Kibice: Niezmiennie, wsparcie kibiców potrafi podnieść morale zawodników w kluczowych momentach.
W historii polskiej piłki ręcznej wyróżniają się także momenty przełomowe:
| Rok | Turniej | Medal |
|---|---|---|
| 1976 | Mistrzostwa Świata | Srebrny |
| 2016 | Mistrzostwa Europy | Brązowy |
| 2020 | Mistrzostwa Europy | Brązowy |
Jeszcze jednak wiele pracy przed nami. Rozwój piłki ręcznej w Polsce to nie tylko sprawa trenerów czy zawodników, ale także całego środowiska sportowego. analizując ostatnie osiągnięcia, śmiało można powiedzieć, że drogi ku przyszłym sukcesom są coraz bardziej klarowne. Niezwykle ważne jest, abyśmy jako kibice, media i organizacje sportowe wspierali naszą drużynę w dążeniu do stania się dominującą siłą w Europie.
Złoty okres polskiego handballu w latach 70. i 80
W latach 70. . XX wieku polski handball przeżywał swój najlepszy okres w historii. Wyniki osiągane przez polską reprezentację stały się źródłem dumy narodowej, a mecze piłki ręcznej przyciągały rzesze kibiców. W tym czasie Polska zdobyła wiele prestiżowych tytułów, które na stałe wpisały się w historię sportu w kraju.
Reprezentacja Polski wyróżniała się nie tylko umiejętnościami technicznymi zawodników, ale również ich determinacją i zespołowym duchem walki. Kluczowymi postaciami tamtych lat byli:
- Karol Bielecki – znany z niezwykłej szybkości i precyzyjne rzuty z dystansu,który stał się prawdziwym liderem drużyny.
- Andrzej tkaczyk - utalentowany rozgrywający, który potrafił doskonale przewidywać ruchy przeciwników.
- Krzysztof Lijewski – bramkarz o nieprzeciętnych umiejętnościach, który wielokrotnie ratował drużynę w trudnych sytuacjach.
Osiągane sukcesy odbiły się szerokim echem w Polsce, a kibice z niecierpliwością oczekiwali na każdy kolejny mecz. Najważniejsze wydarzenia, które zdefiniowały ten okres, to:
| rok | Turniej | Tytuł |
|---|---|---|
| 1976 | Mistrzostwa Świata | Złoty medal |
| 1980 | Igrzyska Olimpijskie | Złoty medal |
| 1982 | Mistrzostwa Europy | |
| 1986 | Mistrzostwa Świata | Srebrny medal |
Polska drużyna charakteryzowała się nowoczesnym podejściem do treningów, które wprowadzały innowacyjne metody przygotowań fizycznych i taktycznych. W trakcie meczów można było zaobserwować zgranie zespołu oraz perfekcyjne wykorzystanie strategii, co przekładało się na doskonałe wyniki.
Okres ten nie byłby możliwy bez znakomitej pracy trenerów, którzy potrafili wydobyć z zawodników ich pełen potencjał. Drużyna często pokonywała silne rywale,a sukcesy,jakie osiągnęli,przesądziły o tym,że piłka ręczna zyskała w Polsce status sportu narodowego. Wiele osób zaczęło traktować tę dyscyplinę nie tylko jako hobby, ale jako sposób na życie.
Porażki, które wstrząsnęły polskim sportem
Największe wstrząsy w historii polskiej piłki ręcznej
Polski sport, w szczególności piłka ręczna, był świadkiem wielu epizodów, które na zawsze wpisały się w jego historię. Wiele z tych wydarzeń wiąże się z porażkami, które miały ogromny wpływ na rozwój dyscypliny i morale zarówno zawodników, jak i kibiców.
nieudane Mistrzostwa Świata 2007
W 2007 roku Polska miała szansę na wielki sukces, który jednak okazał się porażką. Zespół narodowy, spodziewany jako jeden z faworytów, zajął odległe 13. miejsce w Mistrzostwach Świata,co było ogromnym rozczarowaniem dla kibiców i ekspertów. Kluczowe błędy w taktyce oraz brak spójności w grze doprowadziły do:
- Przegranych meczów z rywalami z niższej półki
- Niskiej wydolności i kondycji zawodników
- Wzrostu krytyki ze strony mediów
Fiasco na Igrzyskach Olimpijskich 2016
Porażka na Igrzyskach Olimpijskich w Rio była kolejnym kamieniem milowym, który wstrząsnął polskim szczypiorniakiem.Przesądzone na awans do półfinałów, polska drużyna zakończyła rywalizację w fazie grupowej. Zawodnicy nie potrafili sprostać środowisku olimpijskiego stresu, co skłoniło do refleksji nad:
- Planowaniem przygotowań
- Strategią selekcji kadry
- Wsparciem mentalnym dla sportowców
Porażka w Mistrzostwach Europy 2018
W 2018 roku nadzieje na sukces w Mistrzostwach Europy były zawyżone. Pomimo znakomitych występów w eliminacjach,zespół nie przeszedł przez fazę grupową,co skłoniło do analizy zawodników oraz metod treningowych. Kluczowe przyczyny rozczarowania obejmowały:
| Przyczyny | Skutek |
|---|---|
| Wysoka presja ze strony kibiców | Spadek formy psychicznej zawodników |
| Problemy z komunikacją w drużynie | Brak zgrania i efektywnych akcji |
| Kontuzje kluczowych graczy | Osłabienie linii obrony |
Porażki w historii polskiej piłki ręcznej nie tylko wpływają na przeszłość, ale także kształtują przyszłość tego sportu. Wiele z tych niepowodzeń prowadzi do istotnych wniosków, które mogą stać się fundamentem lepszego zarządzania drużyną i przygotowania do kolejnych wyzwań.
Analiza nieudanych Mistrzostw Świata w XXI wieku
W XXI wieku polska piłka ręczna zmagała się z wieloma wyzwaniami, które prowadziły do nieudanych występów na Mistrzostwach Świata. Od debiutu w 2001 roku, drużyna narodowa kilkukrotnie próbowała zdobyć upragniony medal, ale rezultat pozostawał poniżej oczekiwań. Kluczowe czynniki wpływające na te niepowodzenia obejmowały:
- Problemy kadrowe: kontuzje kluczowych zawodników i brak głębi składu.
- Brak stabilnej formy: nieregularne wyniki w meczach eliminacyjnych.
- Problemy taktyczne: nieefektywne strategie gry przeciwko silniejszym rywalom.
- Presja wyników: duża oczekiwania ze strony kibiców i mediów potęgowały stres zawodników.
Analizując konkretne edycje mistrzostw, mo